9 en 10 april 2011 - Gebedsweekend te Tongerlo

In al de jaren dat ik lid was van +23, zag ik regelmatig een abdijweekend op het programma staan. Ik had er altijd wel zin in om er één mee te maken maar op één of andere wijze is het mij tot dit jaar nooit gelukt om mij daarvoor in te schrijven. Het abdijweekend te Tongerlo van 9 tot 10 april 2011 is dus het eerste waaraan ik met +23 heb deelgenomen. Met een twintigtal mensen, onder wie Roger en Jozef, zijn wij samengekomen om ons te bezinnen over ‘opnieuw geboren worden: leven vanuit de sacramenten’. Een wat vreemde titel die vragen oproept. Wat heeft het tweede met het eerste te maken? Kunnen sacramenten inderdaad iets bewerkstelligen en ons een nieuw leven schenken? Pater Ivo Cleiren, de gastenbroeder van de abdij, zou onze bezinningsleider zijn.

Omdat ik zaterdag voormiddag naar een begrafenis moest, kwam ik er juist aan voor het middageten en had dus al een sessie gemist over de eucharistie. Gelukkig waren de andere deelnemers direct bereid om de essentie van die sessie aan mij door te geven.
Onze maaltijd - vegetarisch, gezond en lekker - namen we in een stemmig eetzaaltje met houten lambriseringen en prachtige 17de-eeuwse schilderijen aan de muren. Het is een refter voor de gasten. Wij aten dus niet samen met de paters zodat wij rustig onder elkaar konden praten. Enkel de gastenbroeder at met ons mee. Ook enkele andere gasten buiten onze groep zaten mee rond de zware rechthoekige houten tafel.


Na de maaltijd werden wij naar onze kamers geleid. Wegens veiligheidsredenen konden wij niet overnachten in een bijgebouw dat bedoeld is voor bezinningsgroepen en logeerden wij in de abdij zelf. Een imposante trap leidde ons naar de eerste verdieping, wij gingen door een lange gang met langs de ene kant vensters en langs de andere kant de portretten van alle abten van Tongerlo vanaf de jaren 1400 tot nu en kwamen wij uiteindelijk uit in de vleugel waar onze kamers lagen.
Kamer is niet het juiste woord. Ze waren zeer ruim en licht door de grote ramen met uitzicht op de schitterende omgeving en ook hier aangekleed met een aantal oude Vlaamse en Hollandse meesters; enkelen onder ons hadden zelf meerdere ruimtes achter elkaar alsof ze een suite ter beschikking kregen. Verse lakens lagen op de bedden, handdoeken, washandjes en zeep lagen er ter beschikking.


Na een ruime pauze tot 14.00 begon een nieuwe sessie. Wij kregen na het zingen van een lied een schema mee over het sacrament van de verzoening, een schema bestaande uit drie delen die zelf weer onderverdeeld werden in vele punten.  Pater Ivo begon met de bespreking van het eerste punt van dit schema en ging daar diep op in zonder zich veel te bekommeren of er nog voldoende tijd overbleef om ook de andere punten te bespreken. Ik loop hier misschien al op vooruit, maar ik wel verklappen dat wij van de zeven sacramenten slechts twee hebben gezien en dat wij zelfs na de laatste sessie niet tot het einde van het schema zijn gekomen, maar so what?

Zoals het ook bedoeld was, waren wij alleen zeer ontspannen en was het ook onze zorg niet dat het schema niet werd afgewerkt. Wat pater Ivo vertelde was zeer boeiend, hij kon putten uit zijn rijke ervaring, wij kregen de ene anekdote na de andere te horen, en mede door de vragen en de reacties uit de groep, kwamen wij niet alleen tot een verrijkende gedachtewisseling maar ook dichter tot elkaar, want uiteindelijk hadden wij het over heel gewone dingen die iedereen zelf al heeft ervaren. Sacramenten staan veel dichter bij het alledaagse leven dan wij daar vaak van bewust zijn.


Terwijl wij zeer geanimeerd aan het spreken waren, merkte er een op dat het tijd is voor een pauze en rook een ander dat er koffie was. De sessie wordt gestopt, wij gingen naar een naburige ontspanningsruimte voor de koffie en voor het typisch bijhorende koekje.
Na de pauze trokken we op Emmaüstocht. Dat wil zeggen: wij maken in groepjes van drie of vier een korte wandeling in een wijde omtrek rond de abdij waar wij van knooppunt tot knooppunt wandelden en halverwege stopten om van gedachte te wisselen over een bepaalde tekst (over de heilige Hiëronymus). Een ideale gelegenheid om enkele deelnemers beter te leren kennen en van het mooie weer en het prachtige landschap te genieten.

Daarop kwamen wij samen in de ruime neogotische abdijkerk waar wij in het houten koorgestoelte mochten zitten om met de Norbertijnenpaters de vespers (het avondgebed) mee te bidden. Wat ons trof was dat er ook gebeden wordt voor paters uit de jaren 1600 en 1700 die bij hun naam genoemd werden.

Na het avondeten volgde een derde sessie die ook gewijd was aan het sacrament van de verzoening maar dat evengoed ging over de gevoeligheid rond bepaalde gebaren zoals de communie op de hand of op de tong. Dit naar aanleiding van het feit dat wij merkten dat de allerjongste paters communiceerden op de tong. Na de sessie maakten wij nog de completen (de dagsluiting) mee.

Daarna trokken wij ons terug in de ontspanningsruimte die over een bar beschikt. De meesten schonken zich een heerlijke Tongerlo bruin, blond of prior uit in het bijpassende glas en zaten nog gezellig in de zetels rond de tafel te praten tot Roger ons om kwart voor tien moest verlaten. Roger was maar voor één dag gekomen en aangezien de poorten sluiten om 22.00, moest hij vertrekken, wilde hij niet opgesloten worden. Na zijn vertrek schonken sommigen onder ons zich nog een tweede fles Tongerlo uit en waren wij van plan nog lekker verder door te praten tot Ilse droog opmerkte dat ook de poorten van het hoofdgebouw om tien uur sluiten. Dat had zij gelezen in het foldertje dat voor elke gast in de kamer ter beschikking lag. Wij vroegen haar of zij daar zeker over was en na een zeer korte overweging, besloten wij onmiddellijk het bijgebouw te verlaten en naar de kamers te trekken, sommigen dronken hun glas bijna ad fundum uit, anderen namen ze mee naar de kamer om er in hun eentje verder van te genieten. Gelukkig dat Ilse bij de pinken was, want de volgende dag beve stigde broeder Ivo aan de ontbijttafel dat inderdaad niemand na tien uur ‘s nachts nog het hoofdgebouw binnen kan.

Sommigen kwamen fris uitgeslapen aan de ontbijttafel aanzitten, maar de vroege vogels onder ons hadden al een heel uur ochtendgebed (de lauden) opzitten. Daarna kregen wij het schema van de zondaglezingen in de 40-dagen te zien opgesplitst volgens het A-, B- en het C-jaar. De volgorde van de lezingen is niet lukraak gekozen. Daarna lazen wij het verhaal over de opwekking van Lazarus, de evangelietekst die in de eucharistie zal voorgelezen worden, en wisselden wij hierover met elkaar onze ideeën, bedenkingen en vragen uit. Tijdens de eucharistie merkten we dat de abdij een grote uitstraling heeft in de omgeving. De kerk was goed gevuld. Na het middagmaal (broccolisoep, puree en tong in madeirasaus) namen wij afscheid van pater Ivo en maakte wij nog een stevige wandeling door Westerlo waar wij deels de ene oever van de Grote Nete volgde. Onderweg stopten wij om ieder aan elkaar aan de hand van een voorwerp of een foto te vertellen welk sacrament ons op een bepaald moment erg heeft aangesproken. De wandeling sluiten wij af met het traditionele etentje in een restaurant niet ver van de abdij en vervolgens keert iedereen wel voldaan terug naar huis.

Het is onbegonnen werk om samen te vatten wat er allemaal is gezegd maar Pater Ivo had een sterke voorkeur voor puntige aforismen die bijblijven. Enkele ervan wil ik jullie niet onthouden: ‘Je kunt het verleden niet veranderen, maar wel je verhouding tot het verleden’; ’ Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan’; ‘Hou van de mensen zoals zij zijn, want er zijn geen andere’; ‘Zoek wat je met een ander bindt en niet wat je van scheidt’; ’Ik wil het goede en ik wil het toch niet’ (over de innerlijke verscheurdheid die wij allen kennen); ‘De oorsprong van elk conflict tussen mij en mijn medemensen, is dat ik niet zeg wat ik bedoel en dat ik niet doe wat ik zeg.’

Karel